Door Maikel

Corrigeer jij iemand die een taalfoutje maakt? Ik wel! Maar hoe doe je dat bij kinderen? Het opvoeden wordt zoveel makkelijker als je kind zichzelf enigszins kan uiten aan de hand van woorden en gebaren. Voor die tijd moet je maar raden waarom er zo hartverscheurend gehuild wordt, terwijl nu een vinger in de juiste richting en het woord ‘pop’ snel duidelijk maken wat er aan de hand is.

De taalontwikkeling is een mooie reis voor hen die van taal houden. Niet gehinderd door enige vorm van kennis van grammatica en logische zinsopbouw, hoor je de meest geweldige nieuwe woorden. Een kleine greep uit het arsenaal dat ik de afgelopen jaren voorbij heb horen komen:

Tegenkomer
De tegenkomer hoorde ik voor het eerst op de snelweg. Mijn zoon had ik wel eens verteld over auto’s die uit tegengestelde richting komen, maar hij kon zich kennelijk het woord tegenligger niet herinneren. Een tegenkomer omschrijft wat het feitelijk is, dus ja; waarom niet?

Pistoolauto
Al vroeg nam ik mijn zoon mee naar musea. Ook de zwaardere onderwerpen schuw ik niet dus op een dag stonden we voor de deur van het oorlogsmuseum. Zijn vocabulaire bevatte op dat moment nog niet het woord tank, dus het was voor hem niet meer dan logisch om twee voor hem wel bekende termen ‘pistool’ en ‘auto’ samen te voegen; pistoolauto dus.

Klapcomputer
De klapcomputer is werkelijk een juweeltje. Als zoon van een ict’er kende hij het woord computer al lang. Toen hij voor het eerst een computer zag waar je het beeldscherm op het toetsenbord kon klappen was er niet veel fantasie voor nodig om deze Vlaams aandoende term te bedenken.

Herkenmerk
Je herkent iets aan de hand van een kenmerk. Voeg deze twee woorden samen en laat het gemeenschappelijke ken achterwege et voilà: een prachtig nieuw woord is geboren.

Natuurlijk worden er veel ‘echte’ fouten gemaakt. Dat moet ook, want zo leer je een taal. Maar wat doe je als je kind werkwoorden verkeerd vervoegt? “Ik heb mijn fiets wel gezoekt maar ik heb niet gevind” is natuurlijk een hilarische zin. Ondanks de fouten weet je meteen wat er bedoeld wordt. Tot zover niets aan de hand maar hoe geef je subtiel aan dat het niet correct is zonder je kind de hele dag te moeten wijzen op het feit dat hij of zij iets fout doet? Mijn angst is namelijk dat je hiermee de spontaniteit de kop in drukt en aan het zelfvertrouwen zit te zagen.

Ik heb een mooie oplossing gevonden. Ik laat in het midden dat er ‘iets niet klopt’ maar herhaal de zin in correct Nederlands. “Oh, ik begrijp dat je je fiets wel gezocht hebt maar niet hebt gevonden?” “Pap, mag ik uit tafel?” “Ja, je mag van tafel als je bord leeg is.” “Oooh kijk de maan is stuk!” “Klopt! Dat heet halve maan.”

Mijn ervaring is dat kinderen dit snel oppakken en een volgende keer wel de juiste woorden gebruiken. Jammer is het wel. Want ik vind die rare woorden en zinnen eigenlijk veel te leuk.

Maikel is geboren in 1971 en woont sinds 2002 in Amsterdam-Noord waar hij samenwoont met Josephine, twee kinderen en een kat. In zijn vrije tijd speelt hij graag gitaar en piano en houdt daarnaast heel veel van de zomerzon, lekker eten en het strand